Loading...
Literatuur2019-02-25T20:08:16+00:00

Elvis just left the building

Ik zag hem weer tijdens een vlucht van Barcelona naar Amsterdam, begin van de zomer 1996 en die plotselinge ontmoeting bracht een schok teweeg, niet zozeer omdat hij toch alweer enkele jaren daarvoor overleden was – op 1 mei 1994 om precies te zijn, enkele dagen na zijn zeventigste verjaardag – maar vooral vanwege de treffende gelijkenis. Zo treffend dat ik er haast van overtuigd was dat hij mij ook zou herkennen en zodra de lampjes fasten seatbelts uit zouden gaan – onze blikken kruisten elkaar een vluchtig moment toen hij zijn koffer in het bagagevak plaatste – zich uit zijn stoel zou reppen om even bij te praten.

Maar tijdens die vlucht gebeurde er verder niets, niet van zijn kant, niet van mijn kant. Hoezeer ik er ook van overtuigd was dat híj het was, zelf dacht hij daar kennelijk anders over. Hij stelde me teleur en van de weeromstuit weigerde ik toe te geven aan de neiging hem dan zelf maar te benaderen. Aangekomen in Amsterdam volgde ik hem nog een tijdje, zelfs zijn loop meende ik te herkennen. Mijzelf tot de orde roepend, liet ik hem oplossen in de menigte en merkte dat Zappa zich aan mij opdrong met “Elvis has just left the building, those are his footprints right there”.

Het bleef een tijdje stil sedertdien maar met een zekere regelmaat kruiste hij toch telkens weer mijn pad. De afgelopen week echter maakte hij het wel heel erg bont: op de zondag wandelde hij over de dijk waaraan onze woning is gelegen; hij was mager geworden, zo leek het wel; onze blikken kruisten elkaar niet, hij wandelde alleen, met vaste tred en stevige stap, witte benen onder een kaki korte broek; je bent er sportiever op geworden Pa, mompelde ik en ergerde me aan het feit dat hij me wederom geen blik waardig keurde. Twee dagen daarna zag ik hem in de supermarkt, weer die overtuiging: nee, hier is geen vergissing in het spel, ’t is hem, hij loopt hier zomaar rond en ik merkte dat ik dat op zich wel een grappig idee vond. Hij heeft ons mooi beet, wij weten niet beter of hij ging heen na een zwaar en moedig gedragen ziekbed (obituary columns are filled with love zingt Joan Armatrading) maar zelf weet hij wel beter. Hij ging voort waar hij gebleven was, als een soort Fosca van Simone de Beauvoir is hij pardoes zijn volgende leven in gestapt en laat zich af en toe, de vleesgeworden herinnering, nog even zien, een enkel moment maar alsof hij zeggen wil: ‘ik was meer dan jullie mij dachten maar nu ga ik voort, ik ben verplichtingen elders aangegaan’.
Ik was ook nauwelijks verbaasd meer toen ik hem aan het einde van deze week, in actie poserend aantrof op een grote foto achterop het jaarverslag van het Gelders Landschap.  Ooit iets met de natuur gehad Pa?

Ik heb eigenlijk nooit geweten van jouw passies. Ja, je vrouwen, je aanbad hen, je had hen werkelijk lief maar terwijl ik dit schrijf realiseer ik me dat ik je meer dan de anderen door een milde bril heb bezien. Maar andere belangstelling dan voor eindeloze stapels doorlooppuzzelboekjes heb ik nimmer gezien, je was er ook niet nieuwsgierig naar, jij nodigde niet uit om beter gekend te worden, je wereldbeeld en je overtuigingen waren hermeneutisch gesloten, niemand kreeg daar ooit een speld tussen

Hij is dood mijn vader, al sinds 1 mei 1994, zijn as werd verstrooid waar ik hem liever begraven had gezien, bij een graf sta je nog eens stil, maar wat heeft het graf van een man te bieden als hij er vervolgens stiekem weer vandoor is gegaan? Door met een zekere regelmaat in mijn leven te verschijnen is het alsof hij herinnerd wil worden. En precies dat heb ik tijdens zijn leven gemist: het gevoel dat het hem interesseerde hoe zijn kinderen over hem dachten. O zeker, alles geschiedde om bestwil maar hij gaf je nimmer het gevoel dat hij zich ooit in jou verplaatste, hij leek er geen moeite voor te wíllen doen, hij kon het ook niet. Afstand. En wat ondanks bestwil niet begrepen werd vergrootte slechts die afstand.

En toch, ondanks al die overpeinzingen, zou ik je willen zien en spreken, met je onhebbelijkheden, je snobisme, je rechtlijnigheid; je kon me er immers niet meer mee raken, daarvoor was de afstand toch te groot geworden. Wat mij sedertdien rest, wat overheerst, is de mildheid die hoort bij afstand in tijd. Kom nog eens langs Fosca, ik zal glimlachen en de deur op een kier laten staan.

Enno Nuy, 2005

Boekbesprekingen

  1. A
  2. B
  3. C
  4. D
  5. E
  6. F
  7. G
  8. H
  9. I
  10. J
  11. K
  12. L
  13. M
  14. N
  15. O
  16. P
  17. Q
  18. R
  19. S
  20. T
  21. U
  22. V
  23. W
  24. X
  25. Y
  26. Z

Notenboom, Bernice – Arctica

Prometheus Amsterdam, 339 pagina’s Het smelten van het zee-ijs is een zorgwekkende ontwikkeling maar de primaire belangstelling van de moderne mens gaat toch echt uit naar de mogelijkheden voor olie- en gasboringen in het Noordpoolgebied (geschat [...]

Timm, Uwe – Icarië

Uitgeverij Podium, 436 pagina’s   Ofschoon ik niet zo’n romanlezer ben besloot ik tot dit boek van de mij onbekende Uwe Timm vanwege het thema: hoe ging Duitsland voor en tijdens de oorlog om met eugenetica [...]

Seghers, Anna – Transit

Van Gennep,295 pagina´s   Anna Seghers is het pseudoniem van Netty Radvanyi, geboren Reiling. Zij was een (deels) joods communiste, geboren in 1900. Zij kon dus niet rekenen op enige clementie van de zijde van de [...]

Sebald, W.G. – Duizelingen

De bezige bij, 208 pagina’s Duizelingen is de debuutroman van Sebald, geschreven in 1990 en in Nederlandse vertaling uitgebracht in 2008. Merkwaardig dat deze roman niet veel eerder werd vertaald. Sebald schreef Duizelingen volgens hetzelfde principe [...]

Sebald, W.G. – Austerlitz

2003 de bezige bij 233 pagina’s In de loop der jaren kocht ik telkens het werk dat van Winfried Georg Sebald verscheen: Melancholische dwaalwegen (1992), De emigré’s (1993) en De ringen van Saturnus (1996). Onlangs verscheen [...]

Schroeder, Allard – Raaf

Aan de wandel in een druilerig Sneek zie ik in de plaatselijke boekhandel opeens een nieuwe van Allard Schroeder liggen. Geen sekonde geaarzeld na de weldadige leeservaring van de Hydrograaf en Grover. En ofschoon ik belangwekkend [...]

Roth, Joseph – Rebellie

Uitgeverij Atlas, 142 pagina’s   Blijkens de flaptekst hebben we hier te maken met het laatste heruitgegeven werk van Joseph Roth. Het is een eenvoudig verhaal over een oorlogsinvalide die zijn “staatspensioen”, zijn status en zijn [...]

Roth, Joseph – Hotel Savoy

Weer zo’n onnavolgbaar mooie roman van deze journalist annex schrijver uit het interbellum ofschoon: Joseph Roth was veel meer dan dat. Hij diende in het Keizerlijke leger tijdens de eerste wereldoorlog en was nadien vooral chroniqueur [...]

Nicolson, Adam – Zeezicht

Atlas, 425 pagina´s   Vijfentwintig kilometer ten oosten van the Outer Hebrides, ten oosten van Harris en ten zuidoosten van Lewis liggen drie eilandjes Garb Eilean, Eilean an Tighe (samen 143 hectare) en Eilean Mhuire (75 [...]

Márai, Sándor – De meeuw

Uitgeverij Wereldbibliotheekl, 191 pagina’s   Het leven voltrekt zich in jouw aanwezigheid maar vaak zonder dat je erbij stil staat waarom de geschiedenis nu juist deze koers heeft. Sandor Márai is zo’n schrijver die deze laatste [...]

Kundera, Milan – Afscheidswals

Afscheidswals is zo’n typisch Kundera boek: in een lichtvoetige stijl worden ernstige thema’s beschreven. Hierin is Kundera werkelijk onovertroffen. Zo ook in deze heerlijke roman die vijf dagen beschrijft waarin enkele meer of minder uitgesproken persoonlijke [...]

Jünger, Ernst – Oorlogsroes

Uitgeverij Arbeiderspers, 346 pagina’s     In Oorlogsroes, in 1920 verschenen als In Stahlgewittern, beschrijft Ernst Jünger zijn frontervaringen gedurende de Eerste Wereldoorlog. In deze oorlog was hij – enkel onderbroken om zijn wonden te laten [...]

Ipema, Jan – Ernst Jünger

In dienst van Leviathan & Tegen de stroom Uitgeverij Aspekt   Als op 22 september 1984 president Mitterand en Bundeskanzler Kohl in Verdun hand in hand de Eerste Wereldoorlog gedenken en Mitterand eraan herinnert dat mémoire [...]

Guillou, Jan – 1968

Prometheus, 349 pagina’s   Het zevende deel van de familiesaga Lauritzen (eerder verschenen Bruggenbouwers, Dandy uit het noorden, Tussen rood en zwart, De kop in het zand en Blauwe Ster, Echte Amerikaanse jeans) beschrijft Jan Guillou [...]

Gros, Frédéric – Wandelen

Bezige Bij, 243 pagina´s   Frédéric Gros is hoogleraar filosofie aan een van de Parijse universiteiten en hij schreef een zeer lezenswaardige verhandeling over wandelen. Soms aan de hand van overpeinzingen over begrippen maar vooral – [...]

Gray, John – Strohonden

Zelfbewustzijn is een illusie AMBO pp 182 John Gray is hoogleraar in het Europees Denken aan de London School of Economics. In Strohonden geeft hij zijn visie op de zichzelf mateloos overschattende moderne mens die zich [...]

Grass, Günther – De box

Meulenhoff, 200 pagina’s   Ik ben een groot liefhebber van Gunther Gras. Met name Krabbengang en De rokken van de ui zijn grote romans. Ook De box vertelt een mooi verhaal. Het verhaal van het fotografenechtpaar [...]

Fest, Joachim – Ik niet

De bezige bij, 348 pagina’s Joachim Fest, historicus en schrijver van gedenkwaardige biografieën over Hitler en Albert Speer heeft na lang aarzelen gehoor gegeven aan het door velen geuite verzoek zijn herinneringen aan zijn jeugd op [...]

Fallada, Hans – De drinker

Cossee, 318 pagina´s   Vlak voor Fallada overleed overhandigde hij het manuscript van zijn roman De drinker aan zijn uitgever. De roman vertelt het verhaal van Erwin Sommer die door zakelijke tegenslag in aanraking komt met [...]

Ewijk, Tom van – Op de valreep

Uitgeverij U2pi, 231 pagina’s   Onlangs verscheen bij Uitgeverij U2pi Op de valreep, beschouwingen en essays van Tom van Ewijk (1934), oud-journalist, vertaler, dichter, autodidact-filosoof, schrijver, levensgenieter en fervent sigarenliefhebber, getuige de dichtregels Laat als ik [...]

Tristram, Claire – Naspel

Meulenhoff Literair 190 pagina’s Wat belooft de flaptekst van deze roman: `…ze bedrijven de liefde, eerst plichtmatig en afstandelijk, dan heftig en emotioneel. (--) De vrouw, weduwe van een vermoorde jood, worstelt niet alleen met haar [...]

Brouwers, Jeroen – Het hout

Atlas, 283 pagina’s   Jeroen Brouwers bewonder ik vooral om diens stilistische rijkdom en de polemieken, beide in de eigentijdse Nederlandse literatuur ongeëvenaard. Met uitzondering van Geheime Kamers vond ik de romans van Brouwers van een [...]

Schröder, Allard – Amoy

Eindelijk weer een goede roman van Allard Schröder na De econome, de roman die in mijn ogen volledig mislukt was. Een zeer goed geschreven verhaal, een spannende geschiedenis met een geloofwaardig plot, karakters die tot leven [...]

Augustinus – Belijdenissen

Norbertus Teeuwen (1910-1973) wist in 1951 zijn belangstelling voor de ordegeschiedenis en spiritualiteit te concretiseren in de oprichting van het Augustijns Historisch Instituut, dat zijn zetel heeft in het augustijnenklooster Sint-Thomas van Villanova te Heverlee. De [...]