Prometheus, 352 pagina’s

De grote eeuw is een ambitieus project van de Zweedse schrijver Jan Guillou, die tot nog toe vijf delen publiceerde en naar verluidt volgen er nog eens vijf. Ik moet zeggen, ik lees zijn boeken met plezier. Ze zijn in kort en helder proza geschreven, in onopgesmukte taal worden de wederwaardigheden van de hoofdpersonen opgevoerd. Geen filosofische of morele bespiegelingen noch geschiedkundige analyses. Guillou vertrekt vanuit min of meer geobjectiveerde geschiedenis waardoor zijn verhalen uitstekend in een historisch perspectief zijn te plaatsen. In de eerste delen belichtte hij vooral het leven van de drie broers Lauritzen, in dit vijfde deel behandelt hij de verzetsstrijd tegen de nazi’s vanuit Noorwegen en Zweden door Johanne, de oudste dochter van de stamvader op de voet te volgen. Ook dit is weer een goed en vlot geschreven geschiedenis waarbij ik slechts de kanttekening wil plaatsen dat de heldin van dit verhaal wel erg ongeschonden uit de strijd tevoorschijn komt, terwijl haar medestrijdsters soms de afschuwelijkste vernederingen moeten ondergaan en ook fysiek zeer zwaar lijden onder de naziterreur.

In de eerdere delen viel me het soms zeer matige Nederlands op en ook na lezing van Blauwe Ster kom ik tot de konklusie dat Jan Guillou een betere vertaling had verdiend dan hem hier door Prometheus is gegund. De vertaling is van de hand van Bart Kraamer en ik wil hier wat explicieter op een aantal zinnen en zinsdelen ingaan om mijn klacht te onderbouwen.
Op pagina 36 staat te lezen: zo zit het ermee in plaats van het zo simpele zo staat het er voor.
Op pagina 64 lees ik: ik dacht niet aan dat met de telefoon in plaats van ik dacht er niet aan tijdens ons telefoongesprek.
Het is een kwestie van smaak maar ik had liever dit allegaartje gelezen op pagina 71 in plaats van het foeilelijke deze ratjetoe.
Op pagina 78 staat: hij heette Bertil, van alle mogelijke romantische paardennamen, en zijn…
Een pagina verder lezen we: de Zweden stonden bekend als enthousiastelingen wat betrof in plaats van wat betreft. Grammaticaal mag het maar fraai is het niet.
Pagina 109 laat ons weten: maar u moet in godsnaam moeilijker te doden worden.
Op pagina 153: barstten van ijver om te beginnen op te scheppen in plaats van op te gaan scheppen.
Op pagina 188: nee dank je, niet op het moment in plaats van op dit moment.
Op pagina 226 staat het germanisme Adelstitel in plaats van adellijke titel.
Op pagina 257 staat: het uitzicht was niet-bestaand met het grijze weer. Lelijker kun je het niet krijgen!
Op pagina 264: om Erika Schulze te verstrikken. Ik weet wat er bedoeld wat maar had Kraamer hier niet iets creatiever kunnen zijn?
Op pagina 348 komen we dit geluisterde gesprek tegen.
Pagina 349 verhaalt van een roman die bedoeld is om heel dicht bij de historische werkelijkheid te liggen in plaats van te blijven.
En op pagina 350 staat er door een andere schrijver waar bedoeld wordt door enig andere schrijver.

Kortom, die hele vertaling wekt de indruk van een haastklus en dat komt wel vaker voor bij boeken die het liefst zo snel mogelijk op de markt gebracht moeten worden. Iets meer zorgvuldigheid had hier niet misstaan. Op de achterflap schrijft de uitgever: Intussen verricht haar jongere zus Rosa niet minder riskant werk voor de militaire inlichtingendienst, waardoor hun zusterschap zwaar op de proef gesteld wordt. Tja, ik heb het boek met plezier en aandacht gelezen maar die zusterschap blijft probleemloos fier overeind. Dus wat er ook op de proef wordt gesteld, niet de relatie tussen de beide zussen.

Enno Nuy, augustus 2016