Voos, Lammert – Ik ben Aizaak

Voos, Lammert – Ik ben Aizaak
Thomas Rap, 170 pagina’s
Met tekeningen van Laurens Bontes

Van de Groninger Lammert Voos las ik eerder Malterfoske, Canisius en Gannef waarvan ik zeer onder de indruk was. Die eerdere boeken waren prachtig uitgegeven door AFDH. Waarom de schrijver naar een andere uitgever verhuisde is mij niet bekend.

Al meteen in de eerste inleidende zinnen lees ik waarom ik deze schrijver zo waardeer: “De waarheid is wat een mens zich herinnert, feiten worden verdraaid door de hoer die het geheugen is.” In dit boek vertelt hij het verhaal van de Joodse jongen Aizaak die halverwege de achttiende eeuw ternauwernood aan de dood ontsnapt. Bij een pogrom komen zijn ouders vermoedelijk om het leven en Aizaak begint aan een lange en moeizame reis naar Neurenberg waar een oom van hem zou wonen. Af en toe onderbreekt de verteller zijn verhaal om even zijdelings commentaar op de gebeurtenissen te leveren.

Het Europa van die jaren was geen veilige plek, zeker niet voor joden. Achterin het boek nam de schrijver een lijst met boeken op die hij voor deze roman bestudeerde. De Aizaak uit deze roman is een verre voorzaat van de schrijver maar de roman is pure fictie. Deze geschiedenis lijkt sterk op de verhalen uit zijn eerdere boeken. Een mens ontloopt zijn lot niet, niemand kan werkelijk ingrijpen in zijn eigen bestaan. De weg die men gaat was allang beschreven. En het lot? Het lot is hard en wreed. Of zoals Lammert Voos schrijft: “Er was geen God, er was geen zin. Men deed maar wat”.

De laatste zin van deze roman is misschien wel de mooiste maar die ga ik hier niet weggeven, leest u dit prachtige en ontroerende boek zelf maar. Ik kan het u alleen maar heel sterk aanbevelen!

Enno Nuy
Mei 2026