Weerwoord op de verdediging van een agnosticus In de achterliggende weken publiceerde Benno Barnard in Opinio een verdediging van het christendom door een agnosticus onder de titel Aan de godloochenaars. Ik ben een liefhebber van het proza van Barnard, zoon van de dichter Guillaume van der Graft, omdat hij een uitmuntend essayist is, de […]
Nuy, Enno – Leedroof en provocatie
Repliek op Henk Koehorst en André de Bruin Henk Koehorst en André de Bruin hebben zich in De Vrijdenker gestoord aan mijn opmerkingen aangaande de Nationale Herdenkingsdag 4 mei. Bij deze een korte repliek. Nee, ik heb de oorlog niet meegemaakt, ik arriveerde pas in 1950. Maar dat wil niet zeggen dat ik geen […]
Nir Baram – Aan het einde van de nacht
De bezige bij, 375 pagina’s Het komt niet vaak voor dat ik een boek niet uitlees. Bij deze jongste roman van de Israëlische schrijver Nir Baram, hield ik het na 160 pagina’s voor gezien. Ik kan ook maar beter geen romans meer kopen, het genre is aan mij doorgaans niet besteed. Maar zijn vorige […]
Brouwers, Jeroen – Cliënt E. Busken
Atlas Contact, 257 pagina’s Een nieuwe roman van Jeroen Brouwers, misschien wel zijn laatste. Ik kijk uit naar ieder nieuw boek van deze grootste schrijver van het Nederlands taalgebied. En ook dit keer word ik niet teleurgesteld, wat een fabeltastisch boek heeft Brouwers weer geschreven en ik realiseer me onmiddellijk dat mijn neologisme het […]
Berg, Floris van den – Finissage
Boek●scout, 299 pagina’s Een finissage is een slotfeest en in het geval van Floris van den Berg is dit het slotfeest vlak voordat de apocalyps zich voltrekt. Een beetje vergelijkbaar met het door Jonathan Littell in De welwillenden zo indringend beschreven slotfeest dat sommige Duitsers vierden vlak voordat de nazi’s ten onder gingen. Zij […]
Brokken, Jan – Stedevaart
Atlas Contact, 403 pagina’s Het jongste boek van Jan Brokken is getiteld Stedevaart. Een mooie titel die meteen duidelijk maakt wat hij ermee beoogt. Brokken reist veel (en schrijft veel, gelukkig maar want dat kan hij wel) maar niet voor de vuist weg. Hij heeft altijd een doel voor ogen. De steden die hij bezoekt […]
Aken, Jan van – De ommegang
Querido 626 pagina’s Ik was al vaker lovende besprekingen van de boeken van Jan van Aken tegengekomen en op de achterzijde van deze jongste roman nam de uitgever klinkende recensies over van NRC, de Volkskrant en Trouw. Ik besloot die aanbevelingen eens op te volgen maar kwam uiteindelijk bedrogen uit. Jan van Aken kan […]
Mercier, Pascal – Het gewicht van de woorden
Wereldbibliotheek, 447 pagina’s Pascal Mercier is het pseudoniem van de Zwitserse schrijver en filosoof Peter Bieri (1944). We kennen de schrijver van Nachttrein naar Lissabon, De Pianostemmer, Lea en Perlmann’s zwijgen. Nu, tien jaar na zijn laatste roman verscheen dit Het gewicht van de woorden. Wij gebruiken taal als vanzelfsprekend en zijn ons er […]
Schaevers, Mark – Orgelman
Felix Nussbaum, Een schildersleven De Bezige Bij, 431 pagina’s In de eerste helft van 1995 bezocht ik het Joods Historisch Museum in Amsterdam waar een tentoonstelling rond het werk van een mij onbekende schilder was ingericht: Felix Nussbaum. De expositie was getiteld Uit onmacht naar daadkracht. Ik ben de schilderijen van deze uit Osnabrück afkomstige […]
In Flanders Fields – De Geschreven Oorlog
In Flanders Fields Museum Manteau/De Bezige Bij, 1009 pagina’s Marguérite Yourcenar schrijft in een prachtige tekst in oktober 1914: “ik weet dat de vernietiging van de natuur door de mens zijn eigen vernietiging rechtvaardigt”. Ook de onovertroffen cynische Celine ontbreekt hier niet, evenmin als een nuchter en toch ontroerend verslag van Kathe Kollwitz naar aanleiding […]